Skip to content

Taal irritaties

11 augustus 2010

Dat je tegenwoordig rustig “hun” kan zeggen als je “ze” of “zij” bedoelt heb ik me al bij neergelegd. Sterker nog, ik maak me er zelf ook schuldig aan. Taalverandering ontstaat nou eenmaal voor een groot deel omdat mensen fouten maken, die vervolgens ingeburgerd raken. Is taalverandering dan taalverloedering? Ik denk het niet. Klunzen zijn gewoon hele progressieve, vooruitstrevende mensen. Maar dat neemt niet weg dat je je soms gewoon lekker aan het taalgebruik en de fouten van andere mensen kan ergeren. De titel van deze blog is er een voorbeeld van.

Onjuist spatiegebruik
“Taal irritaties” is fout. Compleet fout. “Taalirritaties” mag gewoon aan elkaar. Waarom veel mensen dat tegenwoordig niet meer doen is mij niet duidelijk, het zal wel wat met invloeden van het Engels te maken hebben (Engelse ziekte) maar ik denk niet dat daar het hele probleem ligt. De incompetente mensen die deze fouten maken hebben vaak genoeg een gebrekkige kennis van het Engels. Grammaticaregels die je niet kent kan je ook niet per ongeluk toepassen op je eigen taal.

Deels Engelse zinnen
Je hoort wel vaker mensen klagen over de toenemende invloed van het Engels op onze taal. Zelf zit ik daar niet zo mee en ik gebruik vaak genoeg een Engels woord als ik vind dat het de lading beter dekt. Wat ik dan wel weer heel slecht trek is als iemand heel interessant probeert te doen door net een stapje verder te gaan. Dan krijg je een abominabele Frankenstein-zin waar ook Engelse grammatica in zit. Het komt niet heel veel voor, maar een afschuwelijk voorbeeld komt uit een reclame voor een nieuw seizoen X-factor in 2007:

“Denk jij dat je hebt what it takes?”

Afschuwelijk, de rillingen lopen over mijn rug.

Vernederlandsing van Engelse woorden en uitdrukkingen
Een andere vorm van invloed van het Engels die ik niet trek is het gebruik van termen die rechtstreeks uit het Engels komen en dan in een walgelijk soort gecorrumpeerd Nederlands veranderen. Voorbeelden:

“Beurs blijft volatiel” (Eng. “volatile”: kwetsbaar, explosief)
“Deze computer komt met gratis beeldscherm.” (Eng. “comes with”: wordt geleverd met)
“De les gaat niet door sinds de leraar ziek is” (Eng. “since”: omdat)

Tegen dit soort anglicismen kan ik lang zo goed niet als tegen losse Engelse woorden. Er zijn wel heel veel oudere Anglicismen te vinden van het zelfde kaliber, maar daar erger ik me niet aan omdat ze voor mij normaal klinken. Nog even voor de duidelijkheid: ik erger me voor de lol. Deal with it.

Ik besef me
Nu naar echte Nederlandse fouten van het lelijkste soort. Je ziet steeds vaker dat iemand iets zegt als:

“Ik besef ME heel goed waar ik mee bezig ben.

MAG NIET! FOUT!! Even voor de duidelijkheid:
– Ik besef waar ik mee bezig ben.
– Ik realiseer me waar ik mee bezig ben.
Een vergelijkbare fout wordt veel gemaakt met “irriteren” en “zich ergeren”. Voorbeeld:

“Ik irriteer ME aan jouw gedrag.”

MAG OOK NIET! OOK FOUT!!
Nogmaals, voor de duidelijkheid:
– Jouw gedrag irriteert me.
– Ik erger me aan jouw gedrag.
Is het nu duidelijk?

Tweakertaal
Ik heb een speciaal plekje in mijn hart voor mijn ergernis aan het taalgebruik op Tweakers.net. Ik kom er niet vaak, maar vaak genoeg om op te merken dat zich op deze website een geheel eigen cultuur heeft ontwikkeld, waar een soort pretentieus taaltje bijhoort dat grappig en irritant is tegelijk. Zowel de gebruikers als de beheerders maken zich hier schuldig aan.
Eén van de dingen die opvalt is hoe vaak het woord “significant” gebruikt wordt. De mooiste zin die ik zo snel kon vinden is deze:

“De laptop voelt bijzonder degelijk aan. Nergens kunnen we het oppervlak significant indrukken(…).”

Een los voorbeeld maakt niet zo veel indruk, dat begrijp ik. Om de omvang van de situatie te begrijpen moet je een paar uur gaan surfen tussen de reviews en comments op Tweakers.net, want het is de frequentie waarmee het woord gebruikt wordt die het irritant maakt.

Iets anders dat opvalt is de liefde van de tweakers voor het woordje “echter”. Vele tweakers die de klok hebben horen luiden maar niet weten waar de klepel hangt gebruiken het maar gewoon als vervanging voor “maar”, wat lang niet altijd kan. Tweakers gebruiken het woord “echter” zo vaak mogelijk, en foutief als het moet. Een mooi voorbeeld is deze review van een computermuis. Ik tel tien echters, en nog eens drie in de comments. Op twee na zijn ze allemaal fout.

Na grondiger onderzoek zou ik wel een heel artikel kunnen schrijven over tweakertaal, maar nu wil ik alleen deze nog noemen: Het woord “eindgebruiker”. Dit is een echt woord, dat gebruikt mag worden als het gaat om computernetwerken. Tweakers gebruiken dit woord echter voortdurend als het gaat over electronica. Ze passen het toe waar “consument” of, simpel, “gebruiker” zou kunnen volstaan. Om interessant te doen denk ik. Omdat ze een kick krijgen van het idee dat ze aan het eind van een lange keten staan als eigenaar van een product dat ooit in een fabriek begonnen is.
Voorbeeld:

“Dus zolang het niet gaat om een lek dat toelaat om ongeautoriseerd macro’s uit te voeren, ligt het probleem bij de eindgebruiker.”

Is er iemand die het onduidelijk zou vinden als hier “consument” zou staan? Is er iemand die bij het woord “gebruiker” onmiddellijk denkt “ooh, hij bedoelt de softwareontwikkelaars, anders zei hij wel eindgebruiker.”? Het woord heeft geen enkele meerwaarde.

Nou laat ik het hier even bij, maar in de toekomst zullen ongetwijfeld prachtige nieuwe taalfouten en -veranderingen in de praktijk gebracht worden. En ik zal waakzaam zijn.

Advertenties

From → Ergernissen

9 reacties
  1. MsG permalink

    Iemand die zelf ‘ik vindt’ zegt heeft geen recht van spreken :P.

  2. Leuk, onderhoudend ook. Één opmerking. Je zegt twee keer dat je iets ‘niet trekt’. Dat is een manier van zeggen die minder gebruikelijk is dan bijv. ‘daar kan ik niet tegen’. Voor jouzelf geldt dat niet denk ik maar voor anderen wél. Het heeft iets van een poging tot origineel taalgebruik. Dat zou het ook kunnen zijn maar twee keer is dan te veel.

  3. Waarom reageert niemand inhoudelijk :\

  4. janderoos permalink

    Inhoudelijk? Ach, dat zou ik zo maar vergeten. Natuurlijk hou ik van zulke stukjes die het taalgebruik en vooral het foutieve en/of clichématige ervan aanpakken. Krijg ik nooit genoeg van!

  5. Jan permalink

    – Volatiel komt uit het Frans/Latijn.
    – “Computer komt met” mag je niet vervangen door “wordt geleverd met” ik vraag me ook enorm af of dit uit het Engels komt.
    – Omdat is in het Engels nog altijd because. Sinds is gewoon since in het Engels.

  6. janderoos permalink

    Quote: – “Computer komt met” mag je niet vervangen door “wordt geleverd met” ik vraag me ook enorm af of dit uit het Engels komt.

    Kun je je iets enorm afvragen? 😀

  7. Jan permalink

    Ja! 😀

  8. Aaah 😀 Mag ik nu eindelijk doorgeven wat ik ooit van mijn docent Engels heb geleerd en wat ik sindsdien bij zoveel mensen (aaargh) fout hoor gaan?
    In het Engels spreekt men namelijk van een ‘role model’. In het Nederlands betekent dat niets anders dan ‘voorbeeld’. Maar WAAROM praten we dan toch nog steeds over een ‘rolmodel’??

    • janderoos permalink

      Ik snap je irritatie maar toch denk ik dat het woord ‘rolmodel’ een nadere invulling is van ‘voorbeeld’. Zoiets als (en nou wordt het écht lelijk) ‘het ultieme voorbeeld’.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: