Skip to content

Verscheidenheid door ééndracht

17 mei 2013

Dit artikel schreef ik bijna twee jaar geleden voor SIC, het verenigingsblad van de GSV.

In de negentiende en het eerste deel van de twintigste eeuw bestond in Nederland een merkwaardige situatie. De samenleving was als het ware opgesplitst in vier delen; een socialistisch deel, een liberaal deel, een katholiek deel en een protestants deel. Elke groep had zijn eigen omroepen op televisie en radio, eigen kranten, vakbonden en eigen politieke partij(en). Deze delen hadden alleen aan de bovenkant van de maatschappij (de politiek, top van het bedrijfsleven) echt contact met elkaar. Daarom is men deze situatie de verzuiling gaan noemen. Sinds de jaren ’60 is aan deze situatie geleidelijk een einde gekomen, met de toenemende individualisering verdween de behoefte aan verzuilde omroepen en andere voorzieningen.

Deze teloorgang van een unieke situatie is niet alleen doodzonde, maar ook rampzalig. Ieder weldenkend mens kan zien dat de ontzuiling ons niets dan ellende gebracht heeft. Doordat mensen voortdurend in een gelijkwaardige, open sfeer met elkaars cultuur in contact komen is de tolerantie verminderd. Meer kennis en begrip van andere maatschappelijke groepen geeft inzicht in de onvolkomenheden daarvan. Hierdoor wordt het gevoel dat de eigen cultuur beter is, omgebogen in een idee dat de andere cultuur inferieur is.

Uiteraard zullen onwetende sceptici hierop antwoorden dat de verzuiling nog slechter was, omdat de maatschappij in deze periode zo verkrampt was volgens hen. Wat ze daarbij voor het gemak maar negeren, is dat dit de tolerantie is waar we in ons land zo trots op zijn. Verschillende groepen leefden zonder problemen naast elkaar. Er was weinig contact, maar er waren ook geen wrijvingen. We hebben allemaal kunnen zien hoe de het maatschappelijke klimaat verslechterd is sinds de ontzuiling. De enige manier om de huidige ellendige situatie te verbeteren is de verzuiling terug te brengen.

Daarnaast zullen critici er altijd op wijzen dat mensen in een verzuilde samenleving een eenzijdig wereldbeeld zullen ontwikkelen, omdat ze volgens hen niet genoeg in aanraking komen met verschillende visies. Hierbij wordt voorbijgegaan aan het feit dat mensen altijd de neiging hebben met een eenzijdige blik naar de maatschappij te kijken. Mensen horen en zien nu eenmaal alleen wat ze willen, omdat ze hun eigen visie op politiek, economie en cultuur handhaven. Dit kan je nooit veranderen, en pretentieuze postmoderne neoliberalen moeten niet de illusie hebben dat zij de objectiviteit in pacht hebben.

Wie echt objectief is zal onmiddellijk toegeven dat de ontzuiling een groot verlies is. Het systeem heeft jarenlang uitstekend gewerkt en ons veel goeds gebracht. Dat we er tegenwoordig zo hard over oordelen is een belediging aan onze grootouders en diens voorgeslacht, die enkel het beste met de maatschappij voor hadden. We moeten de vorige generaties eren, niet verloochenen. De verzuiling is een uniek stuk cultuurgoed, dat net zo goed beschermd had moeten worden als het paleis op de Dam of de Nachtwacht. De homogeniteit en eendracht binnen de zuilen brengt juist diversiteit in de samenleving als geheel.

De verzuiling liet zien dat culturen naast elkaar konden bestaan in een samenleving zonder in elkaar op te gaan. Ze behielden allemaal hun eigen waardevolle cultuur, gebruiken en intellectuele erfenis. Bovendien was de verzuilde samenleving er eentje van prettige duidelijkheid. Individuen werden niet geconfronteerd met voor hen onbegrijpelijke denkbeelden van anderen. Iedereen wist precies waar hij of zij aan toe was, wat de samenleving evenwichtig en voorspelbaar maakte. De eendracht binnen de zuilen bracht binnen de maatschappij als geheel een waardevolle verscheidenheid.

Tegenwoordig heeft iedereen zijn eigen persoonlijke subcultuurtje binnen de maatschappij als geheel, er zijn geen duidelijke grenzen meer tussen vroegere zuilen. Het individualisme heeft de unieke zuilen van katholieken, protestanten, socialisten en liberalen dus kapotgemaakt, en nu moeten we kiezen. Allemaal opgaan in één allesomvattende, homogene superzuil van perfecte übermenschen zoals men dat zestig jaar geleden voor ogen had, of een veilige, evenwichtige maar vooral diverse verzuilde samenleving. Wat heeft u nou liever?

Advertenties

From → Artikelen

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: